Ngôi trường thân thiện, tích cực

A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

BDTX THÁNG 4/2020( NỘI DUNG 2)

BDTX NỘI DUNG 2 THÁNG 4 /2020

Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu, các nhà giáo dục đều chỉ ra rằng Giáo viên chính là yếu tố có tính quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục. Để làm được điều đó, người Thày giáo cần phải có “Tâm” “tài” Đức” như khi sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn. Ngày nay, vai trò của người Thày giáo có những thay đổi theo hướng đảm nhiệm nhiều chức năng hơn: đó là chức năng của nhà giáo dục, nhà văn hóa, nhà nghiên cứu và người học. Ở nước ta, ngoài những xu hướng chung của toàn cầu hóa, người Thày giáo phổ thông còn đứng trước việc thực hiện Đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa. Điều này lại càng đòi hỏi người Thày giáo phải đáp ứng những yêu cầu mới, cao hơn, nặng nề hơn. Và để thực hiện được Đề án Đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa, mỗi người Thày giáo cần phải tự mình nỗ lực rèn luyện đạo đức, lối sống và nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ nhiều hơn, đồng thời ngành giáo dục cũng phải có những chính sách phù hợp để hỗ trợ người Thày giáo thực hiện tốt nhiệm vụ của mình trong bối cảnh mới.

Các năng lực chung cần có của Thầy  giáo trong đổi mới giáo dục hiện nay:

Hoạt động của người thầy giáo biểu hiện ở tất cả các hình thức khác nhau của công tác sư phạm nhưng tựu trung lại ở 2 dạng hoạt đông đặc trưng: Công tác dạy học, công tác giáo dục trên lớp và giáo dục ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, sự phân chia này chỉ tương đối vì khi tiến hành công tác dạy học thì cũng đã đạt được mục đích giáo dục, ngược lại, muốn giáo dục thì cũng phải dựa trên cơ sở dạy học. Theo chức năng của người Thày giáo, có thể phân biệt hai nhóm năng lực: Nhóm năng lực dạy học và nhóm năng lực giáo dục (nghĩa hẹp). Trong thực tế, người Thày giáo thực hiện chức năng dạy học và giáo dục một cách đan xen, hòa quyện với nhau cho nên có thể trình bày các nhóm năng lực sư phạm cơ bản của người Thày giáo một cách khái quát hơn như sau:

* Năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học

Năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học là một trong những năng lực được nhấn mạnh trong kiểu dạy học “tập trung vào học sinh và hoạt động học”. Trong thực tế, biết chuẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học mới có thể thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp. Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như soạn phiếu phỏng vấn, tổ chức điều tra cơ bản, xây dựng hồ sơ đối tượng dạy học… Chỉ khi nắm vững đối tượng, Thày giáo mới có thể điều khiển quá trình dạy học có hiệu quả. Khả năng thâm nhập vào thế giới bên trong của học sinh, hiểu biết tường tận đặc điểm, tính cách và hoàn cảnh của mỗi em, quan sát tinh tế những diễn biến tâm lý của chúng là một năng lực then chốt để thành công.

“Dạy học là một khoa học, một công nghệ và một nghệ thuật; Thày giáo phải rất năng động thích nghi với những diễn biến trong tâm lý học sinh và trong môi trường dạy học. Ví dụ Thầy nói gì đó mà cả lớp ngẩn mặt ra thì lập tức phải tự phê bình để sửa, chứ không bám lấy những gì đã chuẩn bị trong giáo án”.

* Năng lực thiết kế và lập kế hoạch dạy học

Một đặc điểm rất cơ bản của giáo dục nhà trường là được tiến hành có mục đích, có kế hoạch dưới sự chỉ đạo sát sao của Thày giáo, do đó năng lực xây dựng kế hoạch là cần thiết cho mọi hoạt động dạy học.

Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình sách giáo khoa, cấp học, lớp học, môn học, dựa vào đặc điểm đối tượng đã khảo sát để lập kế hoạch phù hợp, khả thi, có thể kiểm soát được, đánh giá được. Bản kế hoạch có định rõ đầu vào mục tiêu (các điều kiện) và đầu ra (sản phẩm), các hoạt động cùng với tiến độ, phân công trách nhiệm (thực hiện vào thời điểm nào? ở đâu? Do những ai thực hiện?)…

Những kỹ năng này giúp Thày giáo nhìn thấy trước và lập kế hoạch, lựa chọn nội dung, phương pháp, phương tiện, phương thức tiến hành các hoạt động chính của mình cũng như của học sinh; dự kiến các tình huống có thể xảy ra, nhất là những hành vi bột phát và dự kiến giải pháp để xử lý. Làm như vậy, Thày giáo luôn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình giáo dục.

* Năng lực tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học

Trên cơ sở kế hoạch dạy học, Thày giáo thực hiện nhằm biến các mục tiêu dự kiến thành kết quả hiện thực. Năng lực này đòi hỏi biết lựa chọn, phối hợp hợp lý các phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học, biết phát triển năng lực tự học của học sinh, biết truyền đạt tài liệu rõ ràng, dễ hiểu và làm cho nó trở lên vừa sức với học sinh, biết gắn liền lý luận và thực tiễn để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học.

Năng lực này cũng đòi hỏi Thày giáo phải có kỹ năng giao tiếp (với học sinh, phụ huynh, cộng đồng địa phương…). Kỹ năng này được thể hiện biết nhận thức nhanh chóng những biểu hiện bên ngoài và những diễn biến tâm lý bên trong của đối tượng giao tiếp, biết sử dụng hợp lý các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, biết tổ chức, điều khiển và điều chỉnh quá trình giao tiếp nhằm tạo ra mối quan hệ hợp tác, cộng tác, thông qua đó mà đạt được mục đích giáo dục.

Thày giáo phải có kỹ năng quản lý hoạt động dạy học trong phạm vi trách nhiệm của mình, lôi cuốn sự tham gia nhiệt tình của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.

Việc hình thành kỹ năng như vậy, không phải dễ dàng mà nó là kết quả của một quá trình học tập nghiêm túc và rèn luyện tay nghề công phu.

* Năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

Đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận thực trạng, kết quả mà còn là vấn đề đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng theo hướng mục tiêu. Theo hướng dạy học hướng vào hoạt động của học sinh, Thày giáo không những phải biết đánh giá chính xác, công bằng, khách quan kết quả học tập của học sinh mà còn phải hình thành cho các em khả năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, qua đó mà tự động điều chỉnh cách học, đồng thời, Thày giáo tự điều chỉnh cách dạy cho hợp lý. Muốn vậy, Thày giáo phải nắm vững và biết phối hợp các phương pháp, kỹ thuật kiểm tra, đánh giá (truyền thống và hiện đại).

* Năng lực giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học

Thành công trong dạy học phục thuộc một phần rất trong quan trọng vào năng lực phát hiện, đặt ra và giải quyết những vấn đề gặp phải trong hoạt động nghề nghiệp.

Năng lực này dựa trên một loạt các kỹ năng như phát hiện, nhận dạng vấn đề, phát biểu vấn đề, phát triển vấn đề cần giải quyết thành đề tài nghiên cứu, xây dựng giả thiết khoa học, xây dựng đề cương nghiên cứu, bố trí điều tra cơ bản, thực nghiệm sư phạm, xử lý kết quả điều tra và thực nghiệm, viết báo cáo khoa học, ứng dụng triển khai kết quả nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm dạy học.

Trên đây là toàn bộ cấu trúc nhân cách người Thầy giáo, trong đó có hai thành phần lớn: các phẩm chất và các năng lực cơ bản. Những thành phần trong cấu trúc nhân cách nêu trên giúp cho người thầy giáo thực hiện chức năng cao cả “Những nấc thang” của tuổi trẻ hôm nay và mai sau, đồng thời, chính trong thực tiễn hoạt động sáng tạo của người “Kỹ sư tâm hồn” những thành phần đó lại càng được phát triển.Trong nhiều thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu và các nhà giáo dục đều chỉ ra rằng Thày giáo chính là yếu tố có tính quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục. Để làm được điều đó, người Thày giáo cần phải có “Tâm” “tài” Đức” như khi sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn. Ngày nay, vai trò của người Thày giáo có những thay đổi theo hướng đảm nhiệm nhiều chức năng hơn: đó là chức năng của nhà giáo dục, nhà văn hóa, nhà nghiên cứu và người học. Ở nước ta, ngoài những xu hướng chung của toàn cầu hóa, người Thày giáo phổ thông còn đứng trước việc thực hiện Đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa. Điều này lại càng đòi hỏi người Thày giáo phải đáp ứng những yêu cầu mới, cao hơn, nặng nề hơn. Và để thực hiện được Đề án Đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa, mỗi người Thày giáo cần phải tự mình nỗ lực rèn luyện đạo đức, lối sống và nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ nhiều hơn, đồng thời ngành giáo dục cũng phải có những chính sách phù hợp để hỗ trợ người Thày giáo thực hiện tốt nhiệm vụ của mình trong bối cảnh mới.

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Video
Bản đồ vị trí
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 23
Hôm qua : 24
Tháng 08 : 370
Tháng trước : 1.678
Năm 2020 : 22.706
Năm trước : 9.207
Tổng số : 31.913